Công nghệ là cánh cửa mở ra chân trời mới, thúc đẩy sáng tạo?

Cách đây 10 năm, hình ảnh 3D và những thước phim mô phỏng dự án đã là mơ ước của các kiến trúc sư nhưng phương pháp trình diễn này đang dần bão hoa do góc nhìn đơn hướng, hàm lượng thông tin thể hiện không nhiều. Ngày nay, thực tế ảo (Virtual reality -VR) và thực tế tăng cường (Augmented reality-AR) đã mang những giấc mơ xa xôi tới gần ngay trước mắt, giúp kiến trúc sư có thể chạm vào và biến đổi thiết kế theo ý mình. Công nghệ VR và AR đang hướng tới kỷ nguyên mới về truyền đạt thông tin qua đôi mắt.

Sự thay đổi về phương thức truyền đạt thông tin là xu thế tất yếu, với KTS thông tin bây giờ không chỉ còn là những bản vẽ kỹ thuật khô cứng trên giấy mà còn có cả dữ liệu số như những gì công nghệ thực tế ảo mang lại.

Chúng ta có thể hình dung về các công trình của Nữ KTS đại tài Zahha Hadid (1950-2016), mỗi công trình do bà thiết kế xây lên đều trở thành biểu tượng của một thành phố hoặc thậm chí cả một Quốc gia. Nhưng khi công trình còn ở trên giấy ít người thật sự hiểu được và quan tâm đến nó, cho đến khi Công trình hoàn thiện và xuất hiện, mọi người đều trầm trồ thán phục trước những gì xuất hiện trước mắt mình. Chúng ta mất 1 năm, 2 năm hoặc lâu hơn để thấy được một tác phẩm của bà được hình thành trong thực tế. Với công nghệ 3D hiện đại ngày nay, chúng ta có thể rút ngắn khoảng thời gian này lại, mọi người xem đều có thể tương tác trực tiếp vào không gian tương lai như một chủ thể trong đó, đi lại, nhìn ngắm, cảm nhận không gian một cách chân thực nhất.

Vậy thực tế ảo (VR) và thực tế tăng cường (AR) là gì và có thể hỗ trợ cho kiến trúc sư sang tác ra sao.

Thực tế ảo (VR)

VR cung cấp cho người xem những không gian mô phỏng 3D giả lập môi trường thực, thời gian thực theo một kịch bản thực tế. Người dùng đeo thiết bị kính chuyên dụng và nhập vai vào không gian đó. Hình ảnh và hiệu ứng bên trong đánh lừa não bộ làm người ta có ảo giác như đang trải nghiệm thật thông qua tác động trực tiếp tới thị giác và thính giác của con người.

VR được phát triển với các thiết bị như kính Oculus của Facebook hay Samsung Gear VR, HTC Vive. Công nghệ này được sử dụng cho thiết kế kiến trúc với các cách khác nhau:

  • Mô phỏng 3D công trình, giúp kiến trúc sư định hình rõ thiết kế, so sánh tỷ lệ thực, hình dung được sự tương tác của dự án tới không gian thời gian.
  • Chủ đầu tư có thể xem trước thiết kế ngay khi còn trên bản vẽ.
  • Người mua nhà thấy không gian tương lai của mình ra sao bất kỳ nơi nào.

Thực tế tăng cường (AR)

AR là công nghệ đặt một lớp hình ảnh đã thiết lập sẵn lên trên hiện trạng thực tế, nó thêm hình ảnh, thông tin và người xem có thể tương tác với nó. AR được phát triển thành ứng dụng và sử dụng trên các thiết bị di động để trộn các thông tin kỹ thuật số vào thế giới thực, tăng cường nội dung cho thế giới thực, có thể giao tiếp thực ảo với nhau.
Các kiến trúc sư có thể đưa thiết kế của mình lên thiết bị di động và cho mọi người cùng nghiên cứu trải nghiệm trước công trình. Trong kinh doanh bất động sản người mua nhà dễ dàng khảo sát thăm quan công trình và xem ở bất kỳ chỗ nào bằng thiết bị riêng của mình.

Pokemon Go là ví dụ điển hình cho AR – người chơi có cảm giác tương tác được với thế giới thực khiến trò chơi thú vị hơn và có cảm giác chính là nhân vật trong trò chơi đó.

VR và AR có thể kết hợp cùng nhau?

Câu trả lời là có. VR và AR đều có ưu điểm riêng và hỗ trợ tốt cho các kiến trúc sư trình diễn thiết kế kiến trúc dù với mục đích nghiên cứu hay trình bày phương án. Công nghệ ở thời điểm này còn mới mẻ với các kiến trúc sư Việt nam và hiện chủ yếu ứng dụng trong lĩnh vực marketing bất động sản nhưng nghiên cứu trước giải pháp sẽ là cơ hội tuyệt vời để phát triển và khám phá những khả năng sáng tạo mới được tạo ra bởi các tiến bộ công nghệ.

Mọi công ty công nghệ lớn đều đang tham gia cuộc chơi VR/AR, những cái tên nóng nhất trong lĩnh vực này như Facebook, Google, Apple, Samsung, HTC đều đang phát triển các công cụ thực tế ảo hỗ trợ hiệu quả cho công việc sáng tạo.

Bằng công nghệ mới, tầm nhìn của các kiến trúc sư mở rộng ra các chiều hướng, tương tác với các hình khối ở bất kỳ không gian nào, giữa các thiết bị kỹ thuật số và thế giới thực. Các kiến trúc sư sẽ có thể thỏa mãn nhu cầu hiểu công trình của mình trong tương lai ngay từ hôm nay. Phải chăng thực tế ảo chính là cuộc cách mạng trình diễn kiến trúc trong tương lai gần?